จากสาหร่ายสร้างมลพิษ สู่ปุ๋ยอินทรีย์สร้างคุณค่า นักวิจัย ม.ทักษิณ ถ่ายทอดงานวิจัย แปรรูปสาหร่ายหางกระรอก สาเหตุมลพิษทางน้ำสู่ปุ๋ยอินทรีย์

ปัญหาการบลูมของสาหร่ายที่เคยปกคลุมผิวน้ำ สร้างกลิ่นรบกวน ส่งผลกระทบและทัศนียภาพของแหล่งน้ำภายในมหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง กำลังถูกพลิกจากของเสียด้านสิ่งแวดล้อม สู่ทรัพยากรที่สร้างคุณค่า ผ่านการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และแนวคิดการจัดการของเสียและการนำกลับมาใช้ใหม่อย่างยั่งยืนบนฐานของงานวิจัยที่เชื่อมโยงการแก้ปัญหาพื้นที่จริงในพื้นที่

วันนี้ 19 กุมภาพันธ์ 2569 คณะนักวิจัยนำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พีรนาฏ คิดดี คณะวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมดิจิทัล สาขาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและสิ่งแวดล้อม ได้นำ “ปุ๋ยหมักจากสาหร่ายหางกระรอก” ซึ่งพัฒนาขึ้นจากโครงการวิจัยด้านการจัดการน้ำเสียและการใช้ประโยชน์จากสาหร่าย จากทุนอุดหนุนงบประมาณเงินรายได้ กองทุนวิจัยมหาวิทยาลัยทักษิณ ให้แก่สำนักงานวิทยาเขตพัทลุง มหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงดินและภูมิทัศน์ภายในพื้นที่ เป็นการถ่ายทอดองค์ความรู้จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง

คณะนักวิจัยได้นำสาหร่ายหางกระรอกที่มีการเพิ่มจำนวนมากในสระน้ำมรกตมาใช้ประโยชน์ โดยสระน้ำดังกล่าวเป็นแหล่งน้ำสำคัญของมหาวิทยาลัย ใช้เป็นพื้นที่พักผ่อน ออกกำลังกาย และแหล่งเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมของนิสิตและบุคลากร อย่างไรก็ตาม การระบายน้ำเสียจากหอพักนิสิตและหอพักบุคลากร ส่งผลให้เกิดการสะสมของสารอาหารในน้ำ โดยเฉพาะไนโตรเจนและฟอสฟอรัส ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สาหร่ายหางกระรอกเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เกิดภาวะการบลูมของสาหร่าย ส่งผลกระทบต่อคุณภาพน้ำ ระบบนิเวศ และทัศนียภาพโดยรอบ

จากปัญหาดังกล่าว คณะนักวิจัยจึงดำเนินการศึกษาคุณภาพน้ำในสระมรกต ควบคู่กับการพัฒนาแนวทางจัดการน้ำเสียที่เหมาะสม พร้อมทั้งนำสาหร่ายที่ถูกกำจัดออกจากแหล่งน้ำมาใช้ประโยชน์ โดยผลการวิจัยพบว่าสาหร่ายหางกระรอกสามารถนำมาผลิตเป็นปุ๋ยหมักที่มีคุณภาพได้ โดยสูตรสาหร่ายต่อมูลโคในอัตราส่วน 60:40 มีความเหมาะสมมากที่สุด และให้คุณสมบัติตรงตามมาตรฐานปุ๋ยอินทรีย์

การดำเนินงานดังกล่าวสะท้อนการบูรณาการงานวิจัยเข้ากับ แนวคิดการจัดการของเสียและการนำกลับมาใช้ใหม่อย่างยั่งยืน สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ (Sustainable Development Goals: SDGs) หลายประการทั้ง ประเด็นน้ำสะอาดและการสุขาภิบาล การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการอนุรักษ์ระบบนิเวศบนบก 

นอกจากนี้ งานวิจัยยังเสนอแนวทางการจัดการน้ำเสียที่เหมาะสมกับบริบทของมหาวิทยาลัย ได้แก่ ระบบบึงประดิษฐ์และระบบสระเติมอากาศ ซึ่งสามารถช่วยลดผลกระทบต่อระบบนิเวศน้ำ ควบคู่กับการยกระดับสระมรกตให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนสำหรับนิสิตและสังคม

การส่งมอบปุ๋ยหมักจากสาหร่ายในครั้งนี้ จึงไม่เพียงเป็นการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมเฉพาะหน้า แต่ยังสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยทักษิณในการขับเคลื่อนงานวิจัยเพื่อสังคม เชื่อมโยงการพัฒนาพื้นที่กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน และก้าวสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว

.................................................................
ข่าว : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ