ไวรัสนิปาห์ระบาด ยังไม่มีวัคซีนป้องกัน

โรคติดเชื้อไวรัสนิปาห์ (Nipah viral disease) เป็นโรคที่เกิดการติดเชื้อไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) พบรายงานครั้งแรกที่ประเทศมาเลเซีย เมื่อปี พ.ศ.2541 จากนั้นก็มีรายงานการระบาดของโรคในหลายประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย สิงคโปร์ บังคลาเทศ และอินเดีย ตามการกระจายตัวของค้างคาวผลไม้ สกุลเทอโรปัส (Pteropus spp.) ซึ่งเป็นโฮสต์ตามธรรมชาติ (natural reservoir host) ของไวรัสนิปาห์

โดยไวรัสนี้จัดอยู่ในกลุ่มที่ 5 (group V virus) แฟมิลี พารามิกโซวิริดี (Paramyxoviridae) สกุล เฮนนิปาห์ไวรัส (Henipavirus) สารพันธุกรรมเป็นอาร์เอ็นเอเส้นเดี่ยวชนิดเส้นลบ (Negative-sense single-stranded RNA) โรคนี้จัดเป็นโรคที่อันตรายชนิดหนึ่งในกลุ่มโรคติดเชื้อจากสัตว์สู่คน (zoonosis) ผู้ติดเชื้อมีอัตราการตายสูง อยู่ระหว่าง 40-75% โดยผู้ป่วยที่เสียชีวิตมักเกิดจากอาการสมองอักเสบรุนแรง (severe encephalitis) ปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสสำหรับรักษาโดยเฉพาะและยังไม่มีวัคซีนป้องกันโรค

แหล่งข้อมูล : https://doi.org/10.1080/01652176.2019.1580827

มนุษย์สามารถรับเชื้อไวรัสนิปาห์ ได้หลายช่องทาง ได้แก่

1. ผ่านทางการบริโภคน้ำอินทผลาลัมสด (date palm sap) ที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัส

2. ผ่านทางการรับประทานผลไม้ที่มีรอยกัด/แทะของค้างคาว

3. ผ่านทางการสัมผัสหรือบริโภคเนื้อสุกรที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัส

4. สัมผัสมูลหรือสารคัดหลั่งจากค้างคาวโดยตรง เช่น อยู่ใต้ต้นไม้ที่เป็นที่อาศัยของค้างคาว

5. สัมผัสสารคัดหลั่งจากสัตว์ที่มีการติดเชื้อไวรัส เช่น สุกร

6. สัมผัสสารคัดหลั่งจากผู้ติดเชื้อ/ผู้ป่วย ได้แก่ น้ำมูก น้ำลาย และเลือด

ป้องกันตนเองโดยหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง ตามช่องทางการติดเชื้อดังกล่าว พร้อมติดตามข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานทางการอย่างใกล้ชิด แม้ขณะนี้ประเทศไทยยังไม่พบผู้ติดเชื้อ แต่การเฝ้าระวังเชิงรุกถือเป็นเกราะป้องกันสำคัญ เพื่อไม่ให้โรคอุบัติใหม่ที่มีความรุนแรงนี้ลุกลามเข้าสู่ประเทศ

 

..............................................

แหล่งข้อมูล : Singh, R. K., Dhama, K., Chakraborty, S., Tiwari, R., Natesan, S., Khandia, R., ... & Mourya, D. T. (2019). Nipah virus: epidemiology, pathology, immunobiology and advances in diagnosis, vaccine designing and control strategies–a comprehensive review. Veterinary Quarterly, 39(1), 26-55. https://doi.org/10.1080/01652176.2019.1580827

บทความโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ชัยสิทธิ์ นิยะสม
อาจารย์ประจำสาขาชีววิทยา
สังกัดคณะวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยทักษิณ