ม.ทักษิณ เชื่อมไทยจีน ยกระดับควายน้ำทะเลน้อย ต่อยอดพัทลุงโมเดล ขับเคลื่อนการแก้จนเชิงพื้นที่

ท่ามกลางความท้าทายของการพัฒนาในยุคที่ปัญหาความยากจนมีความซับซ้อนเชิงโครงสร้าง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และข้อจำกัดของทรัพยากรธรรมชาติ การใช้ “องค์ความรู้เชิงพื้นที่” และ “ความร่วมมือระดับนานาชาติ” เป็นกลไกสำคัญในการร่วมออกแบบแนวทางพัฒนาที่ตอบโจทย์จริงของชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณภายใต้โครงการ "พัทลุงโมเดล: การจัดการความยากจนและการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยการวิจัยและนวัตกรรมแบบข้ามศาสตร์" สนับสนุนโดยหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) จึงเดินหน้ายกระดับบทบาทการเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงงานวิจัย เทคโนโลยี และเครือข่ายความร่วมมือ เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนจากฐานรากสู่ระดับสากล

เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง รองศาสตราจารย์ ดร.ปัทมาวดี โพชนุกูล กรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิ มหาวิทยาลัยทักษิณ พร้อมคณะผู้บริหารและนักวิจัย ร่วมกับคณะผู้แทนจากประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้ร่วมขับเคลื่อนความร่วมมือระหว่างไทย-จีน โดยมุ่งเน้นการบูรณาการงานวิจัย เทคโนโลยี และการพัฒนาพื้นที่ฐานรากควบคู่กับการสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ

กิจกรรมเริ่มต้นด้วยการลงพื้นที่ “ทะเลน้อย” จังหวัดพัทลุง เพื่อศึกษาระบบการเลี้ยงควายปลักในพื้นที่ชุ่มน้ำทะเลน้อย ซึ่งเป็นวิถีการผลิตที่สอดคล้องกับระบบนิเวศ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นระบบมรดกทางการเกษตรโลก (Globally Important Agricultural Heritage Systems; GIAHS)  โดย องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ เป็นพื้นที่ที่สะท้อนคุณค่าในมิติสำคัญ ได้แก่ ความมั่นคงทางอาหาร ความหลากหลายทางชีวภาพ องค์ความรู้ท้องถิ่น ระบบคุณค่าทางสังคม และภูมิทัศน์เชิงนิเวศ 

ภายหลังการลงพื้นที่ คณะผู้แทนได้เข้าร่วมกิจกรรมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ณ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง โดยมีการนำเสนอภาพรวมของ “ศูนย์วิจัยแลกเปลี่ยนเทคโนโลยีไทย–จีน: ระบบการเลี้ยงควายปลักในพื้นที่มรดกทางการเกษตรโลก” ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกกลางในการเชื่อมโยงองค์ความรู้ เทคโนโลยี และความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่

นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอ “พัทลุงโมเดล” ซึ่งเป็นแนวทางการแก้ไขปัญหาความยากจนเชิงพื้นที่แบบบูรณาการ โดยใช้ฐานข้อมูลระดับครัวเรือน (PPPConnext) ควบคู่กับการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อออกแบบการพัฒนาให้สอดคล้องกับบริบทจริงของชุมชน ส่งผลให้สามารถยกระดับรายได้และคุณภาพชีวิตของกลุ่มเปราะบางได้

รองศาสตราจารย์ ดร.สมัคร แก้วสุกแสง รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยทักษิณ กล่าวว่า “มหาวิทยาลัยทักษิณมุ่งนำงานวิจัยและนวัตกรรมมาแก้ปัญหาจริงในพื้นที่ การเชื่อมความร่วมมือไทย–จีนครั้งนี้ ไม่เพียงแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แต่ยังสร้างเครือข่ายเพื่อยกระดับศักยภาพชุมชน การศึกษาควายปลักทะเลน้อยสะท้อนคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่สามารถต่อยอดสู่เศรษฐกิจฐานราก เมื่อผสานเทคโนโลยีสมัยใหม่ จะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตและลดความเหลื่อมล้ำ ‘พัทลุงโมเดล’ คือกลไกบูรณาการข้อมูล งานวิจัย และความร่วมมือ เพื่อออกแบบการพัฒนาที่ตรงกับบริบทพื้นที่ นำไปสู่การแก้จนอย่างยั่งยืน

ในโอกาสนี้ คณะผู้แทนยังได้ร่วมประชุมหารือแนวทางความร่วมมือในอนาคต ครอบคลุมทั้งการพัฒนาพันธุกรรมควายปลัก เทคโนโลยีการสืบพันธุ์ การจัดการอาหารสัตว์ในพื้นที่ชุ่มน้ำ ระบบสุขภาพสัตว์ ตลอดจนการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่าและตลาดผลิตภัณฑ์ควาย เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจควบคู่กับการอนุรักษ์ทรัพยากร  และเยี่ยมชมนิทรรศการผลงานวิจัยและนวัตกรรมด้านควายและห่วงโซ่ที่เกี่ยวข้อง อาทิ นาข้าวริมเล รวมถึงห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัย เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และต่อยอดความร่วมมือด้านวิชาการ วิจัย และนวัตกรรมระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีน

การดำเนินกิจกรรมครั้งนี้ สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยทักษิณในการเป็นกลไกสำคัญในการ “เชื่อม” องค์ความรู้จากระดับท้องถิ่นสู่ระดับนานาชาติ โดยนำงานวิจัยและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาจริงของสังคม ทั้งด้านเศรษฐกิจฐานราก ความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน

..................................................................

ข่าว : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ