จากมะม่วงเบา สู่ไอศกรีมเพิ่มมูลค่า ม.ทักษิณ บูรณาการวิจัยกับการเรียนรู้ของนิสิต พัฒนาผลิตภัณฑ์ร่วมกับชุมชน

เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2569 มหาวิทยาลัยทักษิณ ร่วมกับกองทุนสวัสดิการพญาขัน จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไอศกรีมจากมะม่วงเบา โดยมีสมาชิกชุมชนเข้าร่วมจำนวน 10 คน กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการนำองค์ความรู้ทางวิชาการและกระบวนการวิจัยมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากทรัพยากรท้องถิ่น ควบคู่กับการสร้างประสบการณ์เรียนรู้ให้แก่นิสิตผ่านการทำงานร่วมกับชุมชน เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้ในห้องเรียนกับการแก้ไขโจทย์การพัฒนาในพื้นที่จริง

เชื่อมงานวิจัยกับการเรียนการสอน เปลี่ยนโจทย์ชุมชนเป็นพื้นที่เรียนรู้ของนิสิต

หนึ่งในประเด็นสำคัญของกิจกรรมครั้งนี้ คือการบูรณาการงานวิจัยและการบริการวิชาการเข้ากับกระบวนการจัดการเรียนการสอน โดยเปิดโอกาสให้นิสิตชั้นปีที่ 4 คณะอุตสาหกรรมเกษตรและชีวภาพ มหาวิทยาลัยทักษิณ มีส่วนร่วมในการพัฒนาสูตรผลิตภัณฑ์และถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์การอาหาร (Food Science) ให้แก่สมาชิกชุมชน ภายใต้การให้คำปรึกษาของผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิไลลักษณ์ กล่อมพงษ์ อาจารย์ประจำคณะ

กระบวนการดังกล่าวเป็นการนำโจทย์จากชุมชนมาเชื่อมโยงกับองค์ความรู้ทางวิชาการ ให้นิสิตได้ฝึกทักษะตั้งแต่การวิเคราะห์คุณสมบัติของวัตถุดิบ การออกแบบและทดลองสูตรผลิตภัณฑ์ การเปรียบเทียบคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์ ตลอดจนการรับฟังความคิดเห็นของผู้บริโภค เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการปรับปรุงและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของพื้นที่

นอกจากการพัฒนาทักษะทางวิชาชีพแล้ว การทำงานร่วมกับชุมชนยังช่วยเสริมสร้างทักษะการสื่อสาร การถ่ายทอดองค์ความรู้ การทำงานเป็นทีม และการแก้ไขปัญหาจากสถานการณ์จริง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการเตรียมความพร้อมให้นิสิตก่อนออกปฏิบัติงานสหกิจศึกษา และการพัฒนาสมรรถนะที่จำเป็นต่อการประกอบวิชาชีพในอนาคต

การจัดการเรียนรู้ในลักษณะนี้จึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการฝึกปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์การอาหาร แต่ยังสะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการเชื่อมโยงการผลิตบัณฑิตกับการวิจัยและการพัฒนาพื้นที่ โดยใช้ชุมชนเป็นพื้นที่เรียนรู้ร่วมกันระหว่างอาจารย์ นิสิต และประชาชน

ใช้วิทยาศาสตร์การอาหารเพิ่มมูลค่ามะม่วงเบา ทดลอง 4 สูตร ค้นหาผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ชุมชน

มะม่วงเบาเป็นหนึ่งในทรัพยากรทางการเกษตรที่มีความสำคัญต่อพื้นที่ตำบลพญาขัน จังหวัดพัทลุง และมีศักยภาพในการพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูปเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม การนำมะม่วงเบามาพัฒนาเป็นไอศกรีมจึงเป็นอีกแนวทางในการเพิ่มทางเลือกการใช้ประโยชน์จากผลผลิตทางการเกษตร และสร้างโอกาสในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สามารถต่อยอดสู่กิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชน

การอบรมครั้งนี้ใช้กระบวนการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างมีส่วนร่วม โดยประยุกต์หลักการทางวิทยาศาสตร์การอาหารในการออกแบบและทดลองสูตรไอศกรีมจำนวน 4 สูตร จากมะม่วงเบาดิบและมะม่วงเบาสุก ครอบคลุมผลิตภัณฑ์ไอศกรีมซอร์เบต์และไอศกรีมนม เพื่อเปรียบเทียบคุณลักษณะด้านรสชาติและองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์

ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้มีโอกาสทดลองชิม แลกเปลี่ยนความคิดเห็น และร่วมประเมินความชื่นชอบต่อผลิตภัณฑ์แต่ละสูตร โดยผลการลงคะแนนพบว่า ไอศกรีมมะม่วงเบาดิบผสมนมได้รับคะแนนความชื่นชอบสูงสุดจากผู้เข้าร่วมกิจกรรม เนื่องจากสามารถผสมผสานรสเปรี้ยวอันเป็นเอกลักษณ์ของมะม่วงเบาเข้ากับความมันและเนื้อสัมผัสที่นุ่มละมุนจากส่วนผสมของนมได้อย่างลงตัว

ผลการทดลองเบื้องต้นดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการนำความต้องการและความคิดเห็นของผู้บริโภคในพื้นที่มาใช้ประกอบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ โดยข้อมูลที่ได้รับสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงสูตรและศึกษาความเป็นไปได้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในระยะต่อไป ทั้งด้านคุณภาพ มาตรฐานการผลิต ต้นทุน และโอกาสทางการตลาด

จากงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์ ยกระดับการเรียนรู้และเศรษฐกิจชุมชนไปพร้อมกัน

กิจกรรมพัฒนาผลิตภัณฑ์ไอศกรีมมะม่วงเบาเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนโครงการวิจัย “พัทลุงเกื้อกูล: การจัดการความยากจนเชิงพื้นที่และการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยโครงข่ายความคุ้มครองทางสังคมแบบบูรณาการ” ภายใต้ชุดโครงการ “พัทลุงโมเดล: การจัดการความยากจนและการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยการวิจัยและนวัตกรรมแบบข้ามศาสตร์” ประจำปีงบประมาณ 2569 ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.)

การดำเนินงานมุ่งเชื่อมโยงองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยกับศักยภาพและความต้องการของชุมชน โดยใช้กระบวนการวิจัยและการมีส่วนร่วมเป็นเครื่องมือในการพัฒนาทางเลือกทางเศรษฐกิจ สร้างโอกาสในการเพิ่มมูลค่าทรัพยากรท้องถิ่น และส่งเสริมให้ชุมชนมีบทบาทในการกำหนดแนวทางพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนเอง

ขณะเดียวกัน การเชื่อมโยงงานวิจัยกับการจัดการเรียนการสอนยังทำให้กระบวนการพัฒนาพื้นที่เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนานิสิต โดยนิสิตสามารถเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบแนวทางแก้ไขปัญหาอย่างเหมาะสม ร่วมทำงานและตอบโจทย์ชุมชน และการเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจให้แก่ชุมชนอย่างยั่งยืน

....................................................

ข่าว : งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ